Rối loạn tăng động giảm chú ý là một trong những rối loạn phát triển thường gặp ở con trẻ, nó có đặc điểm chung là trẻ có những hành vi hiếu động quá mức đi kèm sự suy giảm khả năng để ý, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng học tập và gây khó khăn trong quan hệ với mọi người. Theo thống kê, cứ 100 trẻ thì có từ 3 - 5 trẻ mắc chứng bệnh này với một số biểu lộ được bắt đầu trước tuổi lên 7 và tỉ lệ mắc bệnh ở trẻ thơ vào khoảng 5% và lứa tuổi hay mắc là từ 8 - 11, trai trẻ có khả năng mắc cao gấp 3 lần trẻ gái, khi trưởng thành bệnh có khuynh hướng giảm, ở tuổi 20 tỉ lệ mắc còn chừng 1% và ở tuổi đứng tuổi là 0,5%. trẻ nít xoành xoạch hiếu động, nhưng ở mức nào được coi là thường ngày, còn mức nào bị coi là tăng động giảm chú ý, có rất nhiều ba má vẫn còn mơ hồ về chứng bệnh này, có những đứa trẻ quá hiếu động, không bao giờ ngồi yên hay tụ hợp làm gì, nhưng ba má chúng lại nghĩ đó là điều rất thường nhật mà không đưa con đi kiểm tra.
Những biểu đạt
Hiếu động quá mức:
Trẻ hoạt động liên tiếp, không có phút giây ngơi nghỉ như có một chiếc máy ở trong người, chạy nhảy liên tiếp không biết mệt, nếu buộc phải ngồi xuống thì chúng cũng không ngừng cựa quậy, làm ồn, không màng đến lời dọa nạt của người lớn, không biết đến hiểm nguy.
Khả năng tụ hợp rất kém:
Khả năng tụ tập của trẻ bị tăng động giảm chú ý rất kém, chúng không bao giờ chịu lắng nghe và làm theo hướng dẫn hoặc thực hành một việc gì đó vẹn tròn. Trẻ có thể thích thú với rất nhiều thứ, nhưng không được lâu mà thường có xu hướng chuyển chóng vánh từ thị hiếu này sang thị hiếu khác. Chúng thường bỏ dở giữa chừng khi đang làm một công việc, chỉ là một tiếng động nhỏ, hay một đồ vật lạ đặt trước mặt cũng có thể làm trẻ phân tâm khi học bài. Trẻ còn gặp khó khăn trong giao dịch với người khác, thỉnh thoảng đang chuyện trò nhưng yêu cầu nhắc lại thì trẻ cũng không nhớ.
Ảnh minh họa
Trẻ mắc chứng này sẽ gặp khó khăn trong việc để ý ngay cả khi đang bị người lớn nhắc. Trẻ nói là đang nghe lời bạn, nhưng khi được yêu cầu lặp lại lời của bạn, trẻ sẽ không biết nói gì.
Thực ra trẻ tăng động giảm để ý không hề kém sáng ý so với các bạn khác, nhưng chính sự suy giảm khả năng để ý lại là nguyên nhân dẫn đến kết quả học hành sút kém.
Chứng tăng động giảm để ý sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến học tập, hành vi và tính cách trong ngày mai của trẻ.
vội vã, bồng bột:
phần nhiều những trẻ này thường có tính vội vã, gấp, bất cẩn và bồng bột. Trẻ thường trả lời khi người khác chưa hỏi xong, khó chờ đến lượt mình và hay phá bĩnh trong khi người lớn trò chuyện hoặc các bạn cùng lớp đang chơi đùa. Sự vội vã, bồng bột cũng làm cho trẻ dễ mắc lỗi khi làm bài tập hay thực hiện những công việc khác.
Chậm phát triển ngôn ngữ:
Một nét khá trội trong Phần lớn những trẻ tăng động giảm để ý hay gặp phải đó là chậm phát triển về tiếng nói. Những trẻ này phát triển khả năng nói bình thường trong giai đoạn đầu, nhưng về sau sẽ chậm lại và thường gặp phải các vấn đề về cấu trúc câu hay khả năng miêu tả bằng lời nói.
Dễ nổi xung, khó khiên chế được cảm xúc:
Trẻ bị hội chứng tăng động giảm để ý thường dễ nổi giận, giận dữ, khó kìm nén được cảm xúc, nên chi rất dễ dẫn tới xô xát, đánh bạn hoặc làm tổn thương ngay cả những người nhà trong gia đình. Bên cạnh đó, tính cách này làm cho trẻ không có bạn thân hoặc bị bạn bè xa lánh.
Nên làm gì?
Khi con có những miêu tả như trên thì ba má nên đưa con tới các chuyên khoa tâm lý, tâm thần để được thăm khám và kết luận.
Giáo dục hành vi cho con: phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với trẻ tăng động giảm chú ý. Nên bàn thảo với thầy cô để nhận được sự trợ giúp trong việc giáo dục hành vi cho trẻ, cần cho trẻ ngồi bàn trước tiên nhằm tránh sự phân tâm bởi hoạt động của các bạn phía trên.
Trẻ tăng động giảm chú thường có lòng tự trọng rất cao vì vậy đừng bao giờ chê bai hay quát trẻ, đặc biệt là khi có mặt người khác vì có thể làm trẻ nảy tư tưởng chống đối. Nếu khen khi trẻ có những hành vi đúng đắn, trẻ sẽ làm theo lời khen, đặc biệt hiệu quả khi thầy cô ngợi khen trước lớp.
Chỉ nên hứa hẹn khi kiên cố có thể làm được , vì chưng trẻ tăng động giảm để ý rất dễ thất vọng và chán nản. Khuyến khích trẻ tham dự các hoạt động tập thể, chơi thể thao ngoài trời hoặc tập luyện các môn võ để đoàn luyện tính kỷ luật và khả năng tập trung.
Dùng những lời lẽ đơn giản, cụ thể thay vì nói chung chung, cầm cố tạo cho con các thói quen tốt bằng cách cho con ăn, nhắc con đi ngủ, thức dậy đúng giờ. Tốt nhất không nên xem ti vi, chuyện trò, hay đặt những đồ vật lạ trên bàn trong khi trẻ đang học bài.
BS. HỒ VĂN CƯNG
